Sgwadron 72

Hanes

1917   Ffurfio yn Upavon yn dilyn hediad o’r Ysgol Hedfan Ganolog. Symud i Basra, Irac ym mis Ionawr 1918, gan weithredu amrywiaeth o awyrennau mewn tri o hediadau wedi’u dosbarthu o amgylch y rhanbarth. Dod i ben ar 22 Medi 1919 ar ôl ymgyrchoedd ymladd llwyddiannus ym Mesopotamia.

1937   Ailffurfio ym mis Chwefror fel yr uned Gladiator weithredol gyntaf. Trosi yn Spitfire o fis Ebrill 1939, gan saethu dwy awyren fôr Heinkel He 115 ym mis Hydref. Dychwelyd am gyfnod byr i’r Gladiator ym mis Mawrth 1940 ar ôl symud i Acklington a chanfod bod y maes awyr yn anaddas ar gyfer Spitfires. Yn ôl at yr olaf, bu Sgwadron 72 yn ymdrin â gadael Dunkirk cyn ymuno â Brwydr Prydain.

1941   Ymgyrchoedd ymosodol yn dechrau gyda'r Spitfire Mk II. Symudodd yr uned i Gibraltar, yna i Algiers, gyda’r Spitfire Mk V, ym mis Tachwedd. Hawlio’r fuddugoliaeth gyntaf yng Ngogledd Affrica, Bf 109E, ar 19 Tachwedd.

1943   Ailgyflenwi â’r Spitfire Mk IX ar gyfer ymgyrchoedd dros Sisili, gan gefnogi ymgyrchoedd y Cynghreiriaid drwy hynny yn erbyn a thrwy yr Eidal, cyn troi tuag at dde Ffrainc yn ystod haf 1944.

1945   Sgwadron rhif 72 yn rhan o’r llu meddiannu yn Awstria, gan hedfan patrolau ar hyd y ffin ag Iwgoslafia. Dod i ben yn Zeltweg ar 30 Rhagfyr 1946.

1947   Ailrifo Sgwadron rhif 130 yn Sgwadron 72 ar 1 Ionawr, gan weithredu’r Vampire yn RAF Odiham. Ailgyflenwi’r uned yn 1952 â’r Meteor F8 yn RAF North Weald, gan ddod yn uned ymladd nos o fis Rhagfyr 1955 ymlaen gyda’r Meteor NF12 a 14. Javelin FAW4 pob tywydd yn dod i rym yn 1959.

1961   Dod i ben yn RAF Leconfield, ar 15 Mehefin. Ailffurfio yn RAF Odiham ar 15 Tachwedd fel uned hofrennydd Rheoli Trafnidiaeth yn hedfan Belvedere. 28 Ebrill 1962 - awyren Sgwadron 72 yn codi’r meindwr ar ben cadeirlan newydd Coventry. Wessex yn disodli’r Belvedere yn 1964.

1981   Trosglwyddo i Aldergrove, Gogledd Iwerddon, a chael nifer o hofrenyddion Westland Puma i ategu’r Wessex o 1997.

2002   Dod i ben yn Aldergrove. Ailffurfio ym mis Gorffennaf drwy ddyrannu Sgwadron 72 (Wrth Gefn) i uned 1 Ysgol Hyfforddiant Hedfan yn RAF Linton-on-Ouse.

2019   Trosglwyddo hunaniaeth Sgwadron 72 i Sgwadron Integreiddio’r Texan yn RAF y Fali ar 31 Hydref.